In 1895 werd op initiatief van Alphons Ariëns in Enschede het eerste Kruisverbond opgericht. Daarna ontstonden in veel andere plaatsen Kruisverbonden voor mannen en Mariaverenigingen voor vrouwen. In 1899 werd de landelijke bond Sobriëtas opgericht. In 1904 veranderde de bond Sobriëtas in een federatie van diocesane bonden. Sobriëtas groeide tussen 1910 en 1920 uit tot een omvangrijke beweging. Halverwege de jaren twintig nam het ledental af. Sobriëtas verbreedde daarom zijn doelstelling in beperking van de genotzucht in het algemeen. Na de Tweede Wereldoorlog werd Sobriëtas een nationale organisatie met diocesane contactraden en plaatselijke comités. Decennialang heeft Sobriëtas daarna een verborgen bestaan geleid. In de jaren negentig van de vorige eeuw veranderde de beweging in een fonds. Tegenwoordig beoogt Sobriëtas activiteiten te ondersteunen die de leniging van armoede gerelateerde verslavingsproblematiek beogen.