Petrus Joseph Johannes (Jan) Mertens (roepnaam Jan) werd te Heerlen geboren. Als kostwinner van het gezin werd hij in 1930 typograaf. In de avonduren volgde hij diverse cursussen. In 1939 werd hij secretaris van de Bredase Diocesane Jonge Werkman en in 1941 hij secretaris en lekenleider van de Katholieke Actie in het bisdom Breda. In 1944 werd hij voorzitter van de Katholieke Arbeiders Jeugd. In 1945 werd hij voorzitter van de Bredase diocesane bond en lid van het bestuur van de KAB. In 1953 werd hij secretaris en in 1963 vice-voorzitter van de KAB. In 1964 werd hij voorzitter van het NKV. Van 1973-1977 was hij staatssecretaris van Sociale Zaken. Mertens bekleedde zijn leven lang talrijke onbezoldigde nevenfunctie. Hij overleed in zijn woonplaats Oosterhout (NB).