De Kritische Gemeente IJmond kwam voort uit de kerk- en maatschappijkritische jongerenvieringen die kapelaan Jan Ruyter (1940-2017) sinds 1966 in de Sint Jozefparochie hield. Conflicten hierover leidden in 1971 tot de oprichting van deze kritische gemeente, een door de bisschop erkende ‘kerkelijke vereniging’. In 1972 trad Ruyter in het huwelijk, maar hij bleef ondanks een bisschoppelijk verbod voorgaan in de eucharistievieringen. De KGIJ ging daarop verder ‘buiten verantwoordelijkheid van de bisschop’.