De Bisschoppelijke Vastenactie (BVA) werd in 1961 opgericht. In de jaren zestig kreeg de BVA een eigen bureau, maar pas in 1969 werd de BVA een eigen stichting. De BVA verkeerde door de jaren heen in spanningsvelden tussen haar zelfstandigheid, de zeggenschap van de bisschoppen, en de diverse missionaire organisaties. In de jaren zeventig verschoof het accent van caritatief werk naar internationale solidariteit. In 1977 kreeg de BVA nieuwe statuten, waarbij het bisschoppelijk voorzitterschap verviel en zes van de elf bestuursleden door de bisschoppen werden benoemd. In de jaren negentig verbreedde de Vastenactie zijn werkterrein naar niet-kerkelijke projecten. In 1996 resulteerde de samenwerking met Cebemo in de nieuwe organisatie Bilance, die in 1999 opging in Cordaid. Binnen Cordaid bleef de Vastenactie (en vanaf 2011 ook Adventsactie) een vreemde eend in de bijt. Een stapsgewijze ontvlechting in de jaren 2011-2018 volgde. Sindsdien is de Vastenactie weer een zelfstandige organisatie.